Alî el-Kârî
Dav’u’l-Me’âlî fi’ş-Şerhi Bed’i’l-Emâli
Dav’u’l-Me’âlî fi’ş-Şerhi Bed’i’l-Emâlî, Alî el-Kârî tarafından Bed’ü’l-Emâlî üzerine yazılmış klasik bir Hanefî-Mâtürîdî akâid şerhidir.
Bu sayfada eserin konusu, müellifi, içeriği, hangi seviyeye hitap ettiği, sık sorulan sorular ve HGEV tarafından hazırlanan sesli ders kayıtlarını bulabilirsiniz.
Dav’u’l-Me’âlî fi’ş-Şerhi Bed’i’l-Emâlî meşhur Hanefî âlimlerinden Alî el-Kârî tarafından kaleme alınmış bir akâid şerhidir. Eser, Sirâcüddîn Alî b. Osmân el-Ûşî’nin Bed’ü’l-Emâlî adlı manzum akâid metnini açıklamak amacıyla yazılmıştır.
Bed’ü’l-Emâlî, Ehl-i sünnet akâidini özellikle Hanefî-Mâtürîdî çizgide özlü beyitlerle anlatan en meşhur manzum akâid metinlerinden biridir. Alî el-Kârî’nin bu şerhi ise beyitlerde işaret edilen itikadî meseleleri açıklayarak metnin daha kolay anlaşılmasını sağlar.
Kaynaklarda eser Dav’u’l-Me’âlî Şerhu Bed’i’l-Emâlî ve Dav’u’l-Me’âlî li-Bed’i’l-Emâlî isimleriyle de anılmaktadır. Klasik medrese geleneğinde Bed’ü’l-Emâlî’nin öğretiminde başvurulan önemli şerhler arasında yer alır.
Dersin
Müderrisi
Ercan Civelek
Dersin
Alanı
Akâid
Dersin
Türü
#
Ders
Sayısı
42 Sesli Ders
Ders
Süresi
25 Saat
07 Dakika
Eğitim
Yılı
2. Yıl /
2. Dönem
Dav’u’l-Me’âlî Kitabının
Bibliyografik Bilgisi
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Müellif | Alî el-Kârî |
| Alan | Akâid |
| Tür | Şerh |
| Dil | Arapça |
| Ana Metin | Bed’ü’l-Emâlî |
| Mezhep | Hanefî-Mâtürîdî |
Alt kısımda Dav’u’l-Me’âlî kitabının konusu, içeriği, hangi seviyeye hitap ettiği, Bed’ü’l-Emâlî ile farkı, ders kayıtları ve sık sorulan sorular yer almaktadır.
Eser, Ehl-i sünnet akaidinin temel meselelerini sistemli bir şekilde ele alır.
Kitapta başlıca şu konular işlenir:
- Allah Teâlâ’nın varlığı ve birliği
- İlâhî sıfatlar
- Nübüvvet
- Meleklere iman
- Kitaplara iman
- Kader meselesi
- İman ve küfür
- Büyük günah işleyenin durumu
- Ru’yetullah
- Kabir hayatı
- Şefaat
- Cennet ve cehennem
- Ehl-i sünnet itikadının temel esasları
Eserin en dikkat çekici yönlerinden biri kısa ve ezberlenebilir bir manzume olan Bed’ü’l-Emâlî’yi ayrıntılı biçimde açıklamasıdır. Böylece okuyucu yalnızca beyitlerin lafzını değil her beytin işaret ettiği akaid ve kelâm meselelerini de kavrama imkânı bulur.
Bu yönüyle eser klasik İslâm eğitim geleneğinde metin ve şerhin birlikte okunmasına dayanan öğretim anlayışının önemli örneklerinden biri kabul edilir.
Bu iki eser çoğu zaman birlikte anıldığı için karıştırılabilmektedir.
| Eser | Türü | Müellif | Amacı |
|---|---|---|---|
| Bed’ü’l-Emâlî | Manzum akaid metni | Sirâcüddîn el-Ûşî | Akaid esaslarını kısa beyitlerle özetlemek |
| Dav’u’l-Me’âlî | Akaid şerhi | Alî el-Kārî | Bed’ü’l-Emâlî’deki beyitleri açıklamak |
Kısacası Bed’ü’l-Emâlî ana metin, Dav’u’l-Me’âlî ise bu metni açıklayan şerhtir. Bu nedenle şerhten önce ana metnin genel yapısını tanımak faydalıdır.
Bu eser, Ehl-i sünnet akaidini klasik kaynaklardan öğrenmek isteyenler için önemli bir başvuru kaynağıdır.
Özellikle:
- Hanefî-Mâtürîdî akaidini öğrenmek isteyenler,
- Manzum akaid metinlerini anlamakta zorlananlar,
- Medrese usulü akaid eğitimine ilgi duyanlar,
- Kelâm ilmine geçmeden önce sağlam bir temel oluşturmak isteyenler,
için faydalı bir kaynak niteliğindedir.
Eserin önemli bir avantajı akaid meselelerini yalnızca ezber düzeyinde bırakmamasıdır. Müellif, beyitlerde geçen kavramları açıklayarak öğrencinin konuları anlamlandırmasına yardımcı olur.
Ayrıca Bed’ü’l-Emâlî’nin asırlar boyunca farklı İslam coğrafyalarında okutulmuş olması bu şerhi klasik akaid eğitim zincirinin önemli halkalarından biri haline getirmiştir.
Dav’u’l-Me’âlî Hangi Okuyucu Seviyesine Hitap Eder?
Eser, genel olarak başlangıç ile orta seviye arasında değerlendirilebilir.
Aşağıdaki okuyucu profilleri için uygundur:
- Temel iman esaslarını öğrenmiş kişiler
- Akaid alanında ilerlemek isteyen talebeler
- Klasik İslami ilim metinleriyle tanışmak isteyenler
- Hanefî-Mâtürîdî geleneğini sistemli şekilde öğrenmek isteyenler
Tamamen başlangıç seviyesindeki okuyucular için bazı bölümler zorlayıcı olabilir. Çünkü eser akaid meselelerini açıklarken kelâm terimlerine ve mezhep tartışmalarına da temas eder.
Bu nedenle bir hoca rehberliğinde veya açıklamalı çalışmalarla birlikte okunması daha verimli olacaktır.
Kitabın Dili ve Üslubu Zor mudur?
Şerhin dili klasik ilmî Arapçadır. Bed’ü’l-Emâlî’nin kısa ve yoğun ifadelerini açıklamayı amaçladığı için ana metne göre daha anlaşılır bir yapıya sahiptir. Bununla birlikte aşağıdaki kavramlara aşina olmayan okuyucular bazı bölümlerde zorlanabilir:
- Tevhid
- Sıfatlar
- Kader
- İman
- Küfür
- Nübüvvet
- Ru’yetullah
- Şefaat
- Kabir hayatı
Bu nedenle temel akaid bilgisine sahip olmak eserden alınacak faydayı artırır.
Günümüzde Hangi Amaçlarla Okunur?
Günümüzde eser daha çok şu amaçlarla okunmaktadır:
- Ehl-i sünnet akaidini öğrenmek
- Hanefî-Mâtürîdî düşüncesini tanımak
- Klasik medrese müfredatındaki akaid metinlerini incelemek
- Bed’ü’l-Emâlî manzumesini açıklamalı şekilde okumak
- Kelâm ilmine hazırlık yapmak
Özellikle akaid eğitimi veren medrese ve ilim halkalarında metin ve şerhi birlikte okuma geleneği hâlâ önemini korumaktadır.
Bu eserin derslerine başlamadan önce dersteki verimliliği artırmak adına belirli bir ön hazırlık sürecinden geçilmesi önerilir. Aşağıdaki kaynaklar ders öncesi ve ders esnasında başvurabileceğiniz en temel yardımcı materyallerdir:
Temel Hazırlık Kaynakları
- Temel akaid kitapları
- Âmentü şerhleri
- Kısa Ehl-i sünnet akaid risaleleri
Doğrudan İlgili Kaynaklar
- Bed’ü’l-Emâlî
- Dav’u’l-Me’âlî fi’ş-Şerhi Bed’i’l-Emâlî
Bir Sonraki Seviye Kaynaklar
- el-Akîdetü’t-Tahâviyye
- Nesefî Akaidi
- Şerhu’l-Akâid en-Nesefiyye
Bu kaynaklarla birlikte yapılan okumalar akaid konularının daha sistemli ve sağlam bir şekilde öğrenilmesine katkı sağlar.
Dav’u’l-Me’âlî bir akaid kitabı mı?
Evet. Eser, Ehl-i sünnet akaidini açıklayan bir şerh kitabıdır ve özellikle Hanefî-Mâtürîdî geleneği içerisinde önemli bir yere sahiptir.
Dav’u’l-Me’âlî doğrudan okunabilir mi?
Temel akaid bilgisine sahip olan okuyucular doğrudan okuyabilir. Ancak başlangıç seviyesindeki kişiler için hazırlık metinleriyle birlikte okunması tavsiye edilir.
Önce Bed’ü’l-Emâlî mi yoksa Dav’u’l-Me’âlî mi okunmalıdır?
Genellikle önce Bed’ü’l-Emâlî’nin genel yapısını tanımak ardından şerhe geçmek daha verimli kabul edilir.
Dav’u’l-Me’âlî hangi mezhep geleneğini temsil eder?
Eser, Hanefî-Mâtürîdî akaid anlayışını açıklayan önemli şerhlerden biri olarak kabul edilir.
Kelâm ilmine hazırlık için uygun mudur?
Evet. Eser, temel akaid bilgilerinden daha ayrıntılı kelâm metinlerine geçişte faydalı bir basamak olarak değerlendirilebilir.
Dav’u’l-Me’âlî fî Şerhi Bed’i’l-Emâlî eseri Ercan Civelek Hocaefendi tarafından Huzurlu Gönüller Eğitim Vakfı medreselerinde medrese usulüne uygun olarak ders şeklinde okutulmuştur.
Toplam 25 saat 7 dakika süren bu dersler 42 ses kaydı hâlinde düzenlenerek sitemize eklenmiştir. Eseri sistemli ve düzenli bir şekilde takip etmek isteyenler için tüm dersler sıralı ve kolay erişilebilir bir biçimde sunulmaktadır.
Dav’u’l-Me’âlî telif haklarına sahip farklı yayınevleri tarafından basılmaktadır. Telif durumuna göre ücretsiz PDF sürümü her zaman bulunmayabilir. Güvenilir yayınevlerinin baskıları tercih edilmelidir.